La gejia de Sènt Uiana

La gejia de Sènt Uiana

La gejia de Sènt’Uiana, veie veior santurie dedicà a la patrona de la Val de Fascia, l é da semper destinazion de pelegrinaje ence da la valèdes veijines.

La gejia de Sènt’Uiana la é sunsom l col che se veit sorassù l paisc de Vich. L prum document che fèsc referiment a la gejia l é del 1237: de chel temp l é defat la doi absides romaniches, de cheles che l é stat troà l sedim sotite l fon del lèster da ades.

Del 1519 ence la navèda la é stata deldut refata en stil gotich. Apede gejia l é la capela de Sèn Moriz, recordèda te più che n document jà dal 1297, che podessa esser l frabicat culturèl  più veie de la val amò anchecondì en pe.

https://www.fassa.com/it/itinerari/al-santuario-medievale-dei-pellegrini-di-fassa

Pech sot la gejia de Sènt Uièna l é la cortina militèra austro-ungarica.

La cortina la é stata fata su del 1915 da prejonieres rusc. Aló l é stat sepolì 663 sudé austro-ungarics de la Gran Vera rué da la cortines de Busa del Or, Panevelge, Tieser, Belamont, Jouf de Sela, Cece e Valbona.

La sepoltures les era segnèdes con de picola croujes de legn, tropes les é states mudèdes fora canche la cortina e l raion entornvia i é stac derturé sul scomenz di egn Nonanta.

https://www.trentinograndeguerra.it/context.jsp?area=100&ID_LINK=243&id_context=343

La vijita a la cortina militèra doventa ocajion per pissèr al drama de la Gran Vera.

1914-1918 La Gran Vera. Galizia, Dolomites.

La mostra “La Gran Vera: Galizia, Dolomites”, metuda fora tel teater de Navalge a Moena, la dèsc l met de esplorèr l percors te la storia anter trincees, mondures originèles, ojec preziousc, fotografies, sons, oujes e recostruzions che ve farà jir ite te la Gran Vera 1914-1918 passa cent egn do l event che à destrametù l’Europa e tirà na rissa anter l mond antich e chel d’aldidanché. N envit a cognoscer i fac anter l 1914-1918, coche à vivù i omegn con tel dos la mondura: ladins, taliegn, austriaches, rusc, unghereisc, bosniaches, todesć. N front dalonc: jent da mont manèda al masciacher, bachegn doventé alpinisć combatenc. Te la Galizia e su la Dolomites.

https://www.granvera.it/